تقدم « مصالح اسلامی » بر « مراسم اسلامی »

کد : 3819 | تاریخ : 17 تیر 1399

محمدکاظم تقوی

 

«صحیفه امام» کتابی بیست و دو جلدی است که نامه ها، سخنرانی ها، پیام ها و ... امام خمینی را از سال 1312 ش تا سال 1368 در بردارد. مجموعه ای که در بردارنده معارف ارزشمند اسلامی و مواعظ و راهنمایی های سازنده و رهبری های نجاتبخش و نیز نشان دهنده مسیر و محتوای وقایع و حوادث نهضت امام خمینی و نظام جمهوری اسلامی ایران است. یکی از استفاده های حاشیه ای از این اثر مشاهده پرکاری و خستگی ناپذیری حضرت امام می باشد. به ویژه در مدت اقامت پنج ماهه در پاریس، روزهای پرمشغله ای که در آنها چندین مصاحبه و سخنرانی در کارنامه امام ثبت شده و نیز روزها و هفته ها و ماههای نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی، همین پرکاری به روشنی قابل دیدن است.

مثلاً ایشان 17/4/58 چهار سخنرانی ایراد کردند و 18/4/58 علاوه بر یک سخنرانی، پیامی نیز به مناسبت میلاد مسعود امام زمان (ارواحنا فداه) نوشتند.

این پیام متضمن هفت توصیه به ملت ایران است تا وحدت خود را حفظ کنند و با پرهیز از وابستگی به قدرتهای سلطه جو، به سازندگی ایران اهتمام بورزند. ایشان همچنین چهره رحمانی نظام جمهوری اسلامی را در باره عموم شهروندان به خصوص نیروهای نظامی و انتظامی نشان دادند و همه تقصیرکاران و متهمان را مورد عفو و بخشش قرار دادند و تنها مباشرین و آمرین قتل ملت و شکنجه گران مبارزین در زندانهای شاه را استثناء کردند.

حضرت امام در مقدمه توصیه های هفت گانه خود مطلب بسیار مهمی را مطرح کردند که به گونه­ای  شأن صدور این پیام میباشد:

«سال قبل در چنین ایامی برای مصیبات وارده بر اسلام و مسلمین عید مبارک [ولادت امام زمان(عج)] به صورت تعطیل در آمد. گرچه وابستگان به رژیم شاهنشاهی کوشش میکردند که ملت را برای مراسم اسلامی از مصالح اسلامی باز دارند، بحمدالله موفق نشدند».(صحیفه امام، ج 9، ص 24)

این موضوع از چنان اهمیتی در اندیشه امام خمینی برخوردار بوده که ایشان در « منشور روحانیت » که در سال 1367 خطاب به مراجع و مدرسین و روحانیون و ائمه جمعه و جماعات نوشتند، درباره این فکر و طرفدارانش مرقوم داشتند:

«دیروز حجتیّه ای ها مبارزه را حرام کرده بودند و در بحبوحة مبارزات تمام تلاش خود را نمودند تا اعتصاب چراغانی نیمه شعبان را به نفع شاه بشکنند، امروز انقلابی تر از انقلابیون شده اند».(صحیفه امام، ج 21، ص 281)

چنانکه در نامه ای که خطاب به فقهای محترم شورای نگهبان نوشته و در نهایت خیرخواهی تذکراتی را به بعضی از آنها بیان کرده، به آنان هشدار میدهد که:

«حواستان را جمع کنید که نکند یک مرتبه متوجه شوید که انجمن حجتیه ای ها همه چیزتان را نابود کرده اند». (صحیفه امام، ج 21، ص 681)

در پیام 18 تیر ماه 1358 حضرت امام از دو عنوان و دو مفهوم سخن به میان آورده است:

عنوان «مراسم اسلامی» و عنوان «مصالح اسلامی» ایشان از ظواهر و شعائر تهی از حقیقت و پوسته خالی از مغز اسلام به «مراسم اسلامی» تعبیر میکند که وابستگان به رژیم شاهنشاهی آن را وسیله و مستمسک جلوگیری از «مصالح اسلامی» کرده بودند. درس بزرگی که میشود و باید از این پیام فهمید این است که اسلام امام خمینی اسلامی است که اصل و اساس را «مصالح اسلامی» میداند، نه «مراسم اسلامی». اگر در جامعه اسلامی «مصالح اسلامی» فدای «مراسم اسلامی» گردد و تحت الشعاع آن قرار گیرد؛ بی شک ظاهرگرایی بی روح و انحراف از حقیقت اسلام صورت گرفته است. در نظامی که امام خمینی به نام اسلام آن را پایه گذاری و تأسیس کرد؛ باید «مصالح اسلامی» سکه رایج اسلامیت آن باشد، نه شعائر محوری و ظاهرگرایی آلوده به انواع انحرافات و اعوجاجات که آثار مخربی در جانها و جامعه ایجاد خواهد کرد.

امام خمینی با یادآوری این انحراف و افرادی که آن افکار را داشتند، قصد توجه دادن و هوشیار کردن ملت در برابر خطر «مراسم محوری» به جای «مصالح محوری» داشته است؛ مطلب مهمی که همواره باید زنده باشد تا عافیت طلبان ظاهرگرای آن روز، مدعیان و فرصت طلبان روزهای بعدالفتح نشوند.

انتهای پیام /*